การประเมินความเสียหายและการลดความเสียหายหน่อไม้ฝรั่งอินทรีย์หลังเก็บเกี่ยวของสหกรณ์เกษตรอินทรีย์เพชรบูรณ์ จำกัด
อภิตา บุญศิริ จิตติมา จิรโพธิธรรม ยุพิน อ่อนศิริ เจริญ ขุนพรม และ พิษณุ บุญศิริ
วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร 48 (3) (พิเศษ): 395-398. (2560)
2560
บทคัดย่อ
หน่อไม้ฝรั่งอินทรีย์ของสหกรณ์เกษตรอินทรีย์เพชรบูรณ์ จำกัด พบความเสียหายจากการเกิดอาการยอดเน่าเละ เมื่อขนส่งไปถึงลูกค้าในจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งความเสียหายดังกล่าวอาจเกิดขึ้นระหว่างการจัดการผลิตผลตั้งแต่เก็บเกี่ยวจนถึงลูกค้าปลายทางได้ ดังนั้นจึงได้ทำการสุ่มตัวอย่างบันทึกผลความเสียหาย การสูญเสียน้ำหนัก ความแน่นเนื้อ และการเปลี่ยนแปลงสีที่เกิดขึ้นใน 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การเก็บเกี่ยว ขั้นตอนที่ 2 การจัดการผลิตผลก่อนการบรรจุ และขั้นตอนที่ 3 การบรรจุและขนส่งผลิตผลไปถึงลูกค้าปลายทาง ก่อนการปรับปรุง ซึ่งเป็นวิธีการที่สหกรณ์ดำเนินการ และหลังการปรับปรุง การทดลองพบว่า ก่อนการปรับปรุงหน่อไม้ฝรั่งใน 2 ขั้นตอนแรก ไม่พบความเสียหายเกิดขึ้น และมีการสูญเสียน้ำหนักเพียงเล็กน้อยระหว่าง 0.15-0.20 เปอร์เซ็นต์ ความแน่นเนื้อลดลงเพียงเล็กน้อย ขณะที่ขั้นตอนที่ 3 พบความเสียหายจากลำต้นช้ำ ลำต้นหัก และปลายยอดเน่าเละรวม 61.96 เปอร์เซ็นต์ มีการสูญเสียน้ำหนักสูงถึง 0.43 เปอร์เซ็นต์ และความแน่นเนื้อลดลงจาก 8.72 ลงมาที่ 7.86 นิวตัน หลังจากปรับปรุงขั้นตอนการจัดการหน่อไม้ฝรั่งในขั้นตอนที่ 2 โดยเพิ่มขั้นตอนการแช่ในสารละลายโซเดียมไฮโปคลอไรต์ 50 พีพีเอ็ม เป็นเวลา 5 นาที เพื่อลดปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดการเน่าเละ และในขั้นตอนที่ 3 โดยการมัดหน่อไม้ฝรั่งเป็นกำ ๆ ละ 1 กิโลกรัม และห่อหุ้มตอนกลางลำต้นจนถึงปลายยอดด้วยพลาสติกเพื่อป้องกันการกระแทก พบว่า สามารถลดความเสียหายได้ 90.79 เปอร์เซ็นต์ ลดการสูญเสียน้ำหนักลงจากเดิมได้ถึง 61.01 เปอร์เซ็นต์ และสามารถรักษาความแน่นเนื้อให้คงที่ตั้งแต่เก็บเกี่ยวจนถึงลูกค้าปลายทางได้ ทั้งนี้ไม่พบความแตกต่างของค่าการเปลี่ยนแปลงสีทั้งก่อนและหลังการปรับปรุงวิธีการจัดการ