การสำรวจเพื่อศึกษาลักษณะปัญหาและการเปลี่ยนแปลงหลังการเก็บเกี่ยวของดอกขิงทอง (Golden beehive ginger, Zingiber spectabile Griff.) ในบริเวณพื้นที่ กลุ่มไม้ดอกไม้ประดับ ชุมชนบ้านทับคริสต์ จ. สุราษฎร์ธานี
ปฐมพงศ์ เพ็ญไชยา จุฑามาศ พร้อมบุญ สุดารัตน์ ขุนเมือง พฤกษ์ ชูสังข์ พนิดา บุญฤทธิ์ธงไชย เฉลิมชัย วงษ์อารี และ มัณฑนา บัวหนอง
วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร 48 (3) (พิเศษ): 323-326. (2560)
2560
บทคัดย่อ
การสำรวจไม้ดอกวงศ์ขิง (Zingiberaceae) ในกลุุ่มดอกกระทือ (Zingiber spectabile Griff.) ที่เจริญเติบโตตามธรรมชาติในเขต ต.กระโสม อ.ตะกั่วทุ่ง จ.พังงา และในเขตสวนของเกษตรกรกลุ่มไม้ดอกไม้ประดับบ้านทับคริสต์ ต.คลองชะอุ่น อ.พนม จ.สุราษฎร์ธานี ซึ่งได้ตั้งชื่อตามสีใบประดับว่า "ดอกขิงทอง” โดยทำการสำรวจในวันที่ 6 พฤษภาคม 2558 เก็บตัวอย่างดอกกระทือและขิงทองรวม 60 ดอก จาก 32 จุด เพื่อศึกษาลักษณะดอกที่พบ ก่อนคัดเลือกดอกที่มีคุณภาพดี ไม่มีตำหนิ มาศึกษาการเปลี่ยนแปลงหลังการเก็บเกี่ยว จากผลการวิเคราะห์ Principle Component Analysis, PCA พบว่า ดอกกระทือที่เก็บจากป่ามีความแตกต่างจากดอกกระทือและดอกขิงทองที่เก็บจากสวน สีใบประดับมีสีแดงเข้มกว่า ก้านดอกสั้น ขนาดดอกไม่สม่ำเสมอ ในขณะที่ดอกจากสวนจะมีลักษณะใกล้เคียงกัน มีสีเป็นเอกลักษณ์ของดอกขิงทอง เหมาะจะใช้เป็นไม้ตัดดอก ตำหนิที่พบ อาทิ รอยการเข้าทำลาย หรือรูวางไข่ของผี้เสื้อกลางคืนและแมลง ใบประดับขาด และเรียงตัวไม่เป็นระเบียบ การศึกษาการเปลี่ยนแปลงหลังการเก็บเกี่ยว ที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส พบว่า การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักสดลดลงเหลือร้อยละ 65-85 ในวันที่เจ็ดของการปักแจกัน อัตราการดูดน้ำขึ้นอยู่กับขนาดของดอก ดอกที่มีขนาดเล็กมีการดูดน้ำน้อยกว่าดอกที่มีขนาดใหญ่ การดูดน้ำในวันที่สี่และเจ็ดลดลงชัดเจนเมื่อเทียบกับในวันที่สองของการปักแจกัน การเสื่อมสภาพเกิดจากใบประดับแห้งและหดตัว ดอกแท้เหี่ยวและเน่าอยู่ในฐานใบประดับ และยอดดอกเน่า การศึกษาเพื่อหาวิธีชะลอการเสื่อมสภาพดังกล่าวจะเป็นการส่งเสริมให้ดอกขิงทองเป็นไม้ตัดดอกเมืองร้อนที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจได้