การระบุชนิดเชื้อราที่แยกจากอาการ starburst ของเมล็ดข้าวโพดหลังการเก็บเกี่ยว และการสร้างฟูโมนิซิน
พิสุทธิ์ เขียวมณี สรรเสริญ รังสุวรรณ ชัยณรงค์ รัตนกรีฑากุล รัติยา พงศ์พิสุทธา และ รณภพ บรรเจิดเชิดชู
วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร 48 (3) (พิเศษ): 141-144. (2560)
2560
บทคัดย่อ
ในการคัดแยกเมล็ดข้าวโพดหลังการเก็บเกี่ยวเพื่อกระบวนการผลิตทางอุตสาหกรรม จะใช้การตรวจสอบลักษณะความผิดปกติของเมล็ดข้าวโพด จากการตรวจสอบเชื้อราจากเมล็ดข้าวโพดที่แสดงอาการ starburst เทียบกับตัวอย่างข้าวโพดบดที่ตรวจพบฟูโมนิซิน ทำการแยกเชื้อ และระบุชนิดด้วยลักษณะทางสัณฐานวิทยาพบว่า เชื้อรามีการสร้าง macroconidia รูปร่างเรียวยาว สปอร์ค่อนข้างแคบ สร้าง microconidia จำนวนมาก โดยพบเป็นกลุ่ม false head หรือเรียงต่อกันเป็นลูกโซ่ จำนวนมากกว่า 20 conidia พบการสร้าง monophialide ไม่พบการสร้าง polyphialide และ chlamydospore ซึ่งเป็นลักษณะของเชื้อรา F. verticillioides ทำการคัดเลือกเชื้อรา F. verticillioides จากแหล่งตัวอย่างเป็นตัวแทน จำนวน 6 ไอโซเลท ปลูกเชื้อลงในข้าวโพดบดหยาบเป็นเวลา 30 วัน ตรวจสอบความสามารถในการสร้างฟูโมนิซินด้วย AgarQuant Total Fumonisin Assay พบว่าเชื้อรา F. verticillioides มีความสามารถในการสร้างฟูโมนิซินในระดับ 14 - 21 ppm และลักษณะอาการ starburst มีความสัมพันธ์กับการสร้างฟูโมนิซิน ดังนั้นการหลีกเลี่ยงการปนเปื้อนฟูโมนิซินในข้าวโพดทำได้โดยการเลือกใช้ข้าวโพดที่ไม่แสดงอาการ starburst