ความเกี่ยวข้องของราในการแข่งขันเพื่อก่อโรคบนผลลองกองหลังการเก็บเกี่ยว
นวลวรรณ ฟ้ารุ่งสาง อุดม ฟ้ารุ่งสาง และ ญาณี มั่นอ้น
วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร 48 (3) (พิเศษ): 137-140. (2560)
2560
บทคัดย่อ
ผลหลุดร่วงและโรคผลเน่าหลังการเก็บเกี่ยวเป็นอุปสรรคต่ออายุการเก็บรักษารวมทั้งการส่งออกผลิตผลลองกองไปยังที่ห่างไกล กำลังสมองและทรัพยากรมากมายได้ทุ่มเทลงไปในการศึกษาทางด้านสรีรวิทยาหลังการเก็บเกี่ยวเพื่อแก้ปัญหานี้ Phomopsis spp. เป็นราสาเหตุโรคหลังเก็บเกี่ยวที่มีความถี่ในการตรวจพบสูง ตรงข้ามกับ Colletotrichum spp. (gloeosporioides group) หรือ Lasiodiplodia sp. ซึ่งมีความถี่ของการตรวจพบต่ำมากในเนื้อเยื่อเปลือกของผลลองกองที่ไม่ปรากฏอาการของโรค การทดลองนี้ คณะผู้วิจัยได้ทำการสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างราที่ตรวจพบในเนื้อเยื่อปกติกับราที่ตรวจพบในเนื้อเยื่อที่เป็นโรคในผลิตผลลองกองจากภาคใต้ของประเทศไทย โดยการนำเนื้อเยื่อเปลือกของผล (3x3 mm2) จากส่วนที่ไม่ปรากฏอาการของโรคและจากส่วนที่เป็นโรคมาทำการตรวจหาราด้วย tissue transplanting technique โดยใช้อาหาร potato carrot agar ที่เติม amoxicillin อัตรา 300 ppm ผลการทดลองแสดงว่ารา Colletotrichum spp. มีความถี่ของตรวจพบส่วนใหญ่ในเนื้อเยื่อเป็นโรค ส่วน Lasiodiplodia sp. ตรวจพบเฉพาะในเนื้อเยื่อเป็นโรคเท่านั้น สำหรับ Phomopsis spp. มีความถี่ของการตรวจพบในเนื้อเยื่อปกติสูงกว่าเนื้อเยื่อเป็นโรค นอกจากนี้ ยังพบว่าความถี่ของการตรวจพบ Phomopsis spp. ในเนื้อเยื่อเป็นโรคลดลงอย่างมีนัยสำคัญในตัวอย่างที่มีการตรวจพบ Colletotrichum spp. และ Lasiodiplodia sp. สูง เป็นการชี้ให้เห็นว่า Colletotrichum spp. และ Lasiodiplodia sp. เป็นสาเหตุที่สำคัญของโรคผลเน่าของลองกองหลังการเก็บเกี่ยว Phomopsis spp. เป็นราที่ครอบครองพื้นที่ผิวของผลลองกองด้วยสัดส่วนที่สูงกว่ามาก แต่มีความสามารถในการแข่งขันต่ำกว่าในการทำให้เกิดโรคเมื่อเทียบกับ Colletotrichum spp. และ Lasiodiplodia sp.