กลุ่มวิจัย Postharvest Safety ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว

หมวดหมู่ : แนะนำศูนย์ฯ ทิศทางการวิจัย / กลุ่มวิจัย
Print Friendly and PDF

ประธานกลุ่มวิจัย : ดร. ธนะชัย พันธ์เกษมสุข

- ผู้เชียวชาญกลุ่ม Postharvest Safety

ประโยชน์และความสำคัญ

ปัจจุบันผลิตผลเกษตรของไทยเป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับมากขึ้นจากประเทศคู่ค้าสำคัญ อาทิ ญี่ปุ่น สหภาพ ยุโรป จีน และฮ่องกง ดังเห็นได้จากมูลค่าการส่งออกที่ขยายตัวเพิ่มขึ้นทุกปี เนื่องจากการเพาะปลูกและการเกษตรของไทยมีมาตรฐานสูงขึ้น ในขณะเดียวกันประเทศคู่ค้าของไทยก็มีแนวโน้มให้ความสำคัญเรื่องความปลอดภัยทางอาหารเพิ่มมากขึ้น โดยเพิ่มความเข้มงวดในมาตรการตรวจสอบต่างๆ เช่น การตรวจสอบศัตรูพืชและปริมาณสารพิษตกค้าง โดยส่วนหนึ่งใช้เป็นมาตรการกีดกันทางการค้า จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่เกษตรกรและผู้ส่งออกควรศึกษาและปฏิบัติตามเงื่อนไขที่แต่ละประเทศกำหนดอย่างเคร่งครัด ตัวอย่างปัญหาด้านความปลอดภัยทางอาหารที่พบได้ในผลิตผลเกษตร เช่น การใช้สารเคมีเพื่อป้องกันและกำจัดศัตรูพืชในปริมาณมากเกินมาตรฐานที่กำหนด การเก็บเกี่ยวผลิตผลก่อนระยะปลอดภัยหลังการฉีดพ่น อันเนื่องมาจากขาดความรู้และความเข้าใจในการใช้สารเคมีที่ถูกต้อง การปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นอันตรายเข้าสู่ผลิตผล โรคและแมลงหลังการเก็บเกี่ยวปนเปื้อนไปกับผลิตผลที่ส่งออก

การพัฒนางานวิจัยด้านความปลอดภัยทางอาหารตั้งแต่กระบวนการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวจนกระทั่งการส่งออก ช่วยให้สามารถตอบสนองความต้องการของภาคการเกษตรและภาคเอกชนของประเทศตามแนวนโยบายของรัฐบาลในการเป็นครัวของโลก สามารถเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันกับต่างประเทศ การพัฒนากระบวนการจัดการหลังการหลังการเก็บเกี่ยวที่มีประสิทธิภาพและมีความปลอดภัยทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ โดยการใช้องค์ความรู้ บุคลากร งบประมาณและเทคโนโลยีที่มีอยู่ในการพัฒนางานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ได้จริง สามารถลดปัญหาหลังการเก็บเกี่ยว อันเนื่องมาจากการสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยว การปนเปื้อนของเชื้อสาเหตุโรคพืชและแมลงหลังการเก็บเกี่ยว ตลอดจนด้านความปลอดภัยจากสารพิษตกค้างและเชื้อจุลินทรีย์ปนเปื้อนในสินค้าเกษตรเป็นสิ่งจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องดำเนินการแก้ไข

งานวิจัยที่มุ่งเน้น

กลุ่มวิจัย Postharvest Safety มุ่งเน้นการวิจัยเพื่อวิเคราะห์ปัญหาด้านการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวพืชไร่และพืชสวน แก้ไขปัญหาหลังการเก็บเกี่ยวตลอดสายโซ่อุปทาน (Supply Chain) ตั้งแต่หลังการเก็บเกี่ยวจนกระทั่งการส่งออกและบริโภค ศึกษาหาสาเหตุและวิธีการแก้ปัญหาด้านความสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยว สารตกค้างในผลิตผลเกษตร การปนเปื้อนของจุลินทรีย์ที่เป็นอันตราย โดยใช้เทคโนโลยีที่ก้าวหน้าทันสมัยและเป็นที่ยอมรับ

  • เทคโนโลยีการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว ศึกษากระบวนการจัดการหลังการเก็บเกี่ยวที่มีประสิทธิภาพ ลดการสูญเสีย การปนเปื้อน และอันตรายที่อาจจะปนเปื้อนที่เกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอนการผลิตให้อยู่ในระดับ ปลอดภัยก่อนถึงมือผู้บริโภค
  • เทคโนโลยีการยืดอายุผลิตผลทางเกษตรด้วยระบบสายโซ่ความเย็น (Cold Chain)ทดแทนการใช้สารเคมียืดอายุการเก็บรักษาผลิตผลหลังการเก็บเกี่ยว
  • เทคโนโลยีการใช้เทคนิคคลื่นความถี่วิทยุ (Radio Frequency)เพื่อทดแทนการใช้สารเคมีในการป้องกัน และกำจัดโรคและแมลงหลังการเก็บเกี่ยว
  • เทคโนโลยีการใช้เทคนิคเนียร์อินฟาเรดสเปกโตรสโกปี (Near Infrared Spectroscopy)ในการประเมิน คุณภาพผลิตผลโดยไม่ทำลายผล ใช้หาสารพิษและเชื้อโรคหลังการเก็บเกี่ยวที่ตกค้างหรือปนเปื้อนในผลิตผลเกษตร เป็นต้น
  • เทคโนโลยีการใช้เทคนิคโอโซน (Ozone Technology)เพื่อลดสารพิษตกค้างในผลิตผลหลังการเก็บเกี่ยว
  • เทคโนโลยีบรรจุภัณฑ์ ได้แก่ Modified Atmosphere Packaging (MAP)ทดแทนการใช้สารเคมี ในการยืดอายุการเก็บรักษา

แผนงานวิจัยในอนาคต

แนวทางงานวิจัยในอนาคต เน้นการเสริมสร้างศักยภาพการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทย เป็นงานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงทั้งภาคการเกษตรและภาคเอกชนในระดับประเทศ รวมทั้งพัฒนางานวิจัยที่สามารถตีพิมพ์ในวารสารที่เป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติได้ โดยศึกษาวิจัยในทุกขั้นตอนตั้งแต่หลังการเก็บเกี่ยวจนกระทั่งถึงมือผู้บริโภค เช่น ขั้นตอนที่ทำให้เกิดการสูญเสีย การปนเปื้อน การตกค้างของสารเคมีในผลิตผลที่มีปัญหาในการส่งออกแต่ละชนิด ศึกษาวิจัยและพัฒนากระบวนการหลังการเก็บเกี่ยวที่มีประสิทธิภาพร่วมกับการ ใช้เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวที่มีอยู่ในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว

ติดต่อกลุ่มวิจัย Postharvest Safety

ประธานกลุ่มวิจัย : ดร. ธนะชัย พันธ์เกษมสุข
สถาบันวิจัยเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
239 ถนนห้วยแก้ว ตำาบลสุเทพ อำาเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 50200
โทร 053-944-031 โทรสาร 053-941-426 Email : postech@chiangmai.ac.th